NHỮNG BỨC ẢNH KỶ NIỆM 3: NHẠC SĨ NGỌC ĐẠI

Về Hà Nội, tôi đi với một người bạn đến thăm nhạc sĩ Ngọc Đại và nhà thơ Đinh Thị Hường. Cùng hẹn hò còn có nhà thơ Hoàng Hưng, nhà thơ Nguyễn Đình Chính, nghệ sĩ Hoan Doan, phu quân của chị, và nhiều người khác.

Bữa tối thật vui, thì ra anh nấu ăn rất tài. Nhà thơ Đinh Thị Hường, chị chủ nhà, hiếu khách, chúng tôi cười nói rộn ràng quanh bàn nhậu. Nhà thơ Hoàng Hưng mà tôi quen biết từ lâu mang theo ống thuốc lào cố hữu, tôi thích nhìn anh nhả khói thuốc lên trời, trông rất phiêu. Anh là một trong những người sáng lập Văn Việt. Anh cũng là người, cùng với nhà thơ Ý Nhi, giúp tôi hoàn thành tuyển tập "Bốn mươi năm thơ Việt hải ngoại", do Văn Việt và Người Việt, Cali, cùng xuất bản, 2015. Tôi còn có niềm vui có lần được cùng anh Trịnh Y thư dịch một tuyển tập thơ của Hoàng Hưng ra tiếng Anh.

Căn nhà của nhạc sĩ Ngọc Đại nằm sâu trong xóm lao động ở Hà Nội. Tôi và người bạn đi theo những con hẻm vào nhà, không đèn đuốc, tưởng như lạc vào một Hà Nội tối tăm trước Pháp thuộc. Từ ngôi nhà nhỏ của mình, thấp, tối, Ngọc Đại đã làm nên một thứ âm nhạc của ánh sáng. Album Nhật Thực (2002) là đỉnh cao của âm nhạc thể nghiệm, với Trần Thu Hà. Đó là một thứ nhạc rock, nhưng mới hơn, đầy tính triết học, với tinh thần phản kháng, dữ dội, tàn bạo và đẹp. Nhạc sĩ Ngọc Đại đã phổ nhiều thơ của tôi, khoảng 100 bài, khi tôi đến, anh mang ra một tập giấy lớn rất nặng in các bản nhạc phổ thơ tôi, làm quà tặng. Tôi thật xúc động nhận món quà quý từ người nghệ sĩ. Tôi đã mang nó về Canada.

Tôi cũng gặp Nguyễn Đình Chính. Anh được biết nhiều một phần vì là con trai của Nguyễn Đình Thi, nhưng thực ra Nguyễn Đình Chính là một nhân tài thơ ca, tôi chưa thấy ai làm thơ lạ như thế, mới, dung tục, nhưng đó là thứ dung tục văn chương, có chất hậu hiện đại. Tôi hiểu đó là sự phản kháng của một tâm hồn tự do trong một môi trường ngột ngạt, khó thở.

đám đông hiện nguyên hình kinh khủng

80 triệu cái sọ trập trùng nhẵn thín

80 triệu cái sọ trôi đi ù ù

80 triệu cái mặt không còn thấy mặt

80 triệu cái mồm tự nguyện bịt mồm

80 triệu 80 triệu

cái đống 80 triệu

Mẹ kiếp

Cái đám cóc khô gì thế này

Kinh ơi !

Kính koong kính koong

đầu trần không nồi cơm điện (mũ bảo hiểm)

khác biệt

kính koong

thản nhiên vượt đèn đỏ ngã tư

Chí Phèo

kính koong

80 triệu mái tóc lép xẹp co dúm yên phận nộp tiền bảo hiểm

lẻ loi tóc tai du côn dựng đứng lộng gió Tây Hồ

khác biệt

kính koong

Chợt nhận ra hiện diện một thằng người

jơ păng đông jơ nuy (xưa rồi)

mi khác biệt thì mi tồn tại (định lý thời a còng)

( Zê xe đạp )

Trong bài thơ của Nguyễn Đình Chính có câu nhắc tới tám giờ tối giờ của ăn nhậu, tôi nhìn đồng hồ cũng tám giờ tối, mỉm cười một mình.

Hoan Doan là một nghệ thuật mới, những tác phẩm trình diễn của chị lạ, đẹp tàn khốc. Chị muốn nói đến điều gì? Sự đau khổ của con người, thân phận của dân tộc, sự vượt thoát. Chị cũng làm thơ.

Em ngồi hát

Trên

Thủy tinh

Vỡ

Nát

Đó là ấn tượng của riêng tôi khi xem chị trình diễn, đêm ấy.

Tôi ngưỡng mộ những tài năng trẻ hôm nay vượt vòng vây hãm, vươn tới tự do cá nhân để phụng sự xã hội. Con số ấy không nhiều, nhưng ngày một lớn.

Ra về trong đêm khuya, tôi thầm nghĩ, đôi khi một thành phố chỉ cần một người.

NĐT