Tác giả: Bảo Chân (nguồn: Văn Việt) Ngày 29 tháng 5 năm 2026 đánh dấu ngày một nhà tư tưởng lớn, một trí thức Pháp dấn thân đã rời bỏ thế giới sau hơn một thế kỷ hiện hữu. Edgar Morin – tên khai sinh Edgar Nahoum, sinh ngày 8 tháng 7 năm 1921 tại Paris – là một trong những triết gia, nhà nhân học, nhà xã hội học và trí thức nổi bật nhất của nước Pháp đương đại. Ông được biết đến như cha đẻ của thuyết tư duy phức hợp (la pensée complexe), người đã đi xuyên các ngành khoa học x

1) Đâu khoảng năm một ngàn chín trăm tám mươi lăm, người con thứ hai của nhà văn Bình Nguyên Lộc, anh Tô Hòa Dương, dẫn tôi tới thăm một người bạn mới học tập cải tạo ra vài năm. Anh Dương là giáo sư dạy toán, cùng nghề giáo, cùng phận biệt phái với bạn của anh. Anh Dương cầm bình trà, tách trà ngồi chiếc bàn con kế bên, điềm đạm nói: - Anh với ảnh biết, hiểu nhau nhiều. Em cứ nói chuyện... Buổi nói chuyện đó giúp tôi hiểu nhiều điều. Nhất là hiểu rằng mình may mắn sinh sau,

Bài 2 Tôi đã đọc bài viết "Về Thuyền của Nguyễn Đức Tùng" trên FB Nguyễn Thanh Sơn và đã bấm like - một dấu nhắc chỉ thể hiện đã đọc. Sơn viết bài này khá có nghề, có khung nghiên cứu, có phương pháp..., song tôi không nghĩ đó là khung và phương pháp phê bình văn học. Bài viết sắc, nặng, nhưng cảm tính; tỏ ra khách quan nhưng thể hiện hoàn toàn chủ quan. Nể về câu chữ nhưng về quan điểm đánh giá, tôi nghĩ ngược lại. Hồi cuối năm 2025, tôi đã hy vọng Hội nhà văn Việt Nam trao

(Nhân bài viết mới của Nguyễn Thanh Sơn về tiểu thuyết "Thuyền" của Nguyễn Đức Tùng, tôi đưa lại bài viết một năm trước, khi tác phẩm này vừa in ra. PXN 6. 5. 2026.) * Nhà văn Nguyễn Đức Tùng từ Canada gửi cho tôi đọc trước bản thảo cuốn tiểu thuyết mang tên THUYỀN và ngỏ ý tôi viết mấy lời. Bây giờ THUYỀN đã ra ở Nhà xuất bản Phụ Nữ Việt Nam. Tôi đọc và vẫn thấy mình bập bênh lắc lư chìm nổi chao đảo mạnh với tác giả trên con thuyền trong truyện. Ra khỏi những hàng chữ của t

Ngày qua tôi biết được một câu chuyện rất buồn, một nhà thơ bạn tôi bị vu cáo, thoá mạ, hãm hại. Không thù không oán, có khi được thuê? Không biết phải làm gì bèn post lên mấy bài thơ, rút từ “Cây từ bi nở hoa” THƠ (1) Tuôn chảy Từ bất tận Một mạch nguồn sạch, trong Thơ ơi Người sẽ đến cánh đồng cạn khô nhân tình này chứ? Vâng, tôi sẽ tới đó, tới đó Thơ ơi Người có thể rửa sạch ô nhục chất chồng? Có, tôi có thể làm được việc đó Thơ ơi Người có thể giúp người ta sống lại? Khôn

- Diễn giả: TS. Trần Lê Bảo Chân - Chủ trì: TS. Nguyễn Thị Từ Huy - Thời gian: Đón khách 14g30, bắt đầu 15g, Chủ nhật 22/3/2026 - Địa điểm: Lầu 2 – KHÔNG GIAN CÀ PHÊ THỨ BẢY TRẺ (Thế giới Cà phê - 603 Trần Hưng Đạo) --- Trong bối cảnh các trao đổi học thuật và văn hóa giữa các đối tác đại học ngày càng tăng giữa Pháp và Việt Nam, việc dịch các công trình nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn nói chung, và phê bình văn học nói riêng, cụ thể từ cặp ngôn ngữ Pháp

Thơ vận động giữa giấc mơ và đối thoại. Trong một xã hội tan rã, thơ mang đến cho người đọc sự thật không tìm thấy ở nơi khác, lòng tin không tìm thấy ở nơi khác. Tuy vậy, cùng với các thể loại văn học khác, thơ ngày càng ít người đọc, ngày càng bị lấn át bởi các phương tiện truyền thông, nó chỉ giữ lại cho mình những người say đắm. Đối với họ, thơ là sự kiểm soát ngôn ngữ: Lê Thanh Trường có giọng thản nhiên, trung tính, pha giễu cợt. Thơ anh không mang lại nhiều hy vọng, hơ

Thời gian gần đây, văn chương Ái Điểu xuất hiện, giữa nhiều ồn ào của thị hiếu đương đại, với những truyện ngắn, bút ký, truyện-kịch… đặc biệt thu hút người đọc. Không ồn ào, không tìm kiếm lối văn chương hào nhoáng rực rỡ, tác giả bình lặng khắc họa những nỗi mất mát đứt gãy của con người trong xã hội: ga xép bị xóa sổ, đất thừa tự bị cắt mất, và những người phụ nữ mang nỗi đau đời… Những nỗi đau vẫn luôn ở đó Đọc hầu hết các tác phẩm văn xuôi của Ái Điểu ta có thể nhận ra s

1. Giải Giải Văn Việt lần thứ Mười Một, năm 2025, thể loại Nghiên cứu – Phê bình đã được công bố: Nhà phê bình Tino Cao. Trong tư cách là một trong năm thành viên Ban Xét giải, tôi xin có đôi điều nhận xét đơn sơ về nhà phê bình Tino Cao. Một nhà phê bình văn học không chỉ đơn thuần là người “yêu sách vở” hay có vốn từ vựng phong phú, biết khéo léo sử dụng những thuật ngữ văn học lạ tai để tô điểm cho bài nghiên cứu phê bình của mình mang vẻ hàn lâm trí tuệ, mà là người biết

Từ bữa Tòa án Nhân dân tối cao xử phiên giám đốc thẩm về vụ án Hồ Duy Hải, đã có quá nhiều người nói về vụ án này. Các nhà chuyên môn về pháp luật, từ lập pháp đến hành pháp, từ giới luật sư đến các nhà văn hóa, các nhà khoa học tự nhiên; từ nhà văn, nhà báo, nhà giáo, đến đông đảo công chúng. Tất cả đều bức xúc về phiên tòa xử không đúng luật. Việc kết án không thuyết phục. Không phải mọi người nói Hồ Duy Hải có tội hay không có tội; mà vấn đề là ở chỗ bản án được Tòa tối ca

TRẦN LÊ BẢO CHÂN Boat people : l’urgence de raconter À propos de : Nguyen Duc Tùng, Thuyền, Éditions des Femmes (Vietnam) par Tran Le Bao Chan, le 13 octobre 2025 Bảo Chân vốn đã treo máy nhiều ngày nay, âm thầm làm bổn phận với Tết, mà có mấy bạn đọc vẫn miệt mài nhắn tin chúc Tết, kèm theo lời nhắn hỏi làm sao có thể đọc được bản tiếng Việt của bài báo tiếng Pháp viết về cuốn tiểu thuyết Thuyền đăng trên tạp chí La Vie des Idées. Nhân ngày mồng ba Tết, trời Huế mưa gió âm u

Ký ức một thế hệ Vũ Thế Thành Đây là bài mở đầu cho loạt bài “mượn kiếm hiệp Kim Dung để nói chuyện đời”, mà sẽ nói lai rai cả năm, viết tùy cơn hửng, không định kỳ gì cả. Truyện kiếm hiệp đầu tiên tôi đọc feuilleton, không phải là kiếm hiệp Kim Dung, mà là “Lệnh xé xác” của Lã Phi Khanh (hình như đăng trên nhật báo Tia Sáng).Truyện này không có gì hay ho lắm, chỉ toàn tung chưởng sấm sét, hoang đường, nhưng nghiện chữ thì cái gì cũng đọc, kể cả tin tức thời sự. Nhờ đọc báo d

Gánh nặng nếu biết cưu mang sẽ trở thành ánh sáng. The burden which is well borne becomes light. Ovid Status Updates Sống trong hiện tại là một việc khó khăn. Người Việt hải ngoại hầu hết sống ở các thành phố lớn. Người mới đến và không thông thạo ngôn ngữ tập trung quanh các khu vực mua bán, chợ búa. Đến từ một nước nông nghiệp và chiến tranh, họ trở thành công dân của quốc gia kỹ thuật phương Tây và cư dân của các đại đô thị. Nhưng đô thị phương Tây cũng đang diễn ra quá tr

Dạ Ngân --- Tôi “nhịn” chợ Tết, để cho xong cuốn tiểu thuyết này của NGUYỄN VĨNH NGUYÊN. Từng đọc bạn ấy trên các báo và tạp chí, một thương hiệu Nguyễn Vĩnh Nguyên tản văn – du khảo – biên khảo mà không gian Đà Lạt như thể đặc quyền. Và đây, tiểu thuyết đầu tay cũng vùng miên du sống chết ấy. Đà Lạt đầu tiên trong tôi lần đầu năm 1981 (có ảnh kèm theo đây). Cỗ xe năm mươi hai chỗ dướn lên cao mãi, người sông nước đồng bằng truyền tai ao ước, rằng nơi sẽ đến là thiên đường

Bảo Chân – Bài Thơ tặng của Ý Nhi (1986) Căn nhà của hai ta như con thuyền giữa sóng con đường mỗi ngày ta qua như bước trên cát bỏng gió ào ào thổi hết những đêm thâu Ta là lũ trẻ thơ chưa biết lo âu hay là kẻ đã qua nhiều sống chết mà đến cùng nhau giữa thời khắc nghiệt Nhánh cây nhỏ em sẽ trồng trên cát sẽ canh giữ ngọn đèn qua suốt đêm sâu và cánh cửa căn phòng mỗi ban mai em sẽ mở Xin anh giữ lòng trắng trong, thơ nhỏ sự can trường của kẻ đã phong sương để cùng em đi hết

Sau Vũng Tàu 1982, Nguyễn Quang Thân cùng một nhóm đi miền Tây viết về Lương thực (một Nxb ở Hà Nội đặt hàng). “Nghe đâu nhà văn Mường Mán ở Cần Thơ em có biết không?” Lần đầu tiên tôi nghe nói đến nhà văn ấy. “Em ở trong đây mà không nghe nói đến Nguyễn Thị Hoàng, Trần Thị NgH, Mường Mán sao?” “Có, em biết Vòng Tay Học Trò, biết Nhà Có Cửa Khóa Trái, nhưng người có bút danh miền núi đó thì…” “Thì anh cũng mới biết từ Nhật Tuấn, Biên Hồ, Lưu Ngũ cùng ở Vũng Tàu. Tay Mường Mán

Tác phẩm Ngày Xưa Hoàng Thị, đây là ca khúc được nhạc sĩ Phạm Duy phổ lại từ bài thơ cùng tên của nhà thơ Phạm Thiên Thư. Bài hát rất dễ thương qua ca từ cũng như điệu valse nhẹ nhàng. Dưới đây là lời của ông Phạm Thiên Thư về câu chuyện .... Ông Phạm Thiên Thư kể về cô Ngọ như sau : “Rất đơn giản, tôi tuổi Thìn (1940), còn cô ấy tuổi Ngọ (1942) cho nên được bố mẹ đặt luôn tên là Ngọ. Cách nhau 2 tuổi nhưng học cùng lớp đệ tam (lớp 10 bây giờ) ở trường Trung học Văn Lang (khu

Bạn đọc đặc biệt này mấy năm nay quyết ẩn mặt. Dĩ nhiên có cho tôi số điện thoại để tám chuyện. Xe ôm của bạn cũng già khằn như chúng tôi và kín tiếng, chỉ cho biết chị ấy ở khu đó, vậy vậy. Tham dự đời sống dư luận xã hội với Văn chương theo cách đọc kỹ, trên báo, trên MXH rồi in ra trên giấy A4 và đóng thành cuốn Tư liệu, những ai thân thiết với tôi thì gởi cho tôi. Như năm ngoái là hai cuốn tệp dày cộp về nhà văn NGUYÊN NGỌC (tôi đã chuyển tới tay Cụ ở Đà Nẵng). Như cùng l

Góc nhìn An Nam is with Chuyện của Sơn and Nguyễn Thái Sơn. Nhiều nhân vật nổi tiếng thế giới đã tới Việt Nam để khám phá vẻ đẹp của đất nước chúng ta. Nhưng ít người biết, một chính trị gia từng làm tới chức Tổng thống Cộng hòa Pháp, đã có chuyến đi dã ngoại suốt từ Hà Nội vào Đà Nẵng trên ngựa trong một tuần! Người đó là ông Paul Doumer (1857-1932), Toàn quyền Đông Dương giai đoạn 1897-1902, sau là Tổng thống Pháp từ 1931-1932. Ông tiến hành chuyến đi nói trên, vì mục đích

Chiến tranh Việt Nam chấm dứt vào ngày 30/04/1975. Kể từ ngày ấy, mọi điều liên quan đến chiến tranh đều trở thành quá khứ: chiến binh thành cựu binh, chiến trường thành chiến trường xưa; duy chỉ có một đối tượng vẫn thuộc về hiện tại và tương lai, đó là những đứa con lai. Đằng sau hai tiếng “con lai” là vô vàn bi kịch: bi kịch của những người lính viễn chinh trẻ trung bị quăng quật vào một đất nước xa lạ để bắn giết, tổn thương, chán chường, mất mát, lầm lỡ, thương tật hoặc